Trong hành trình chinh phục mọi cung đường, khả năng kiểm soát và ổn định của chiếc xe luôn là yếu tố then chốt. Đặc biệt trên những địa hình trơn trượt hay điều kiện thời tiết bất lợi, một hệ thống dẫn động hiệu quả có thể tạo nên sự khác biệt lớn. Đó chính là lúc hệ dẫn động 4Matic của Mercedes-Benz khẳng định đẳng cấp, mang đến sự an toàn và tự tin cho người lái.
Lịch sử hình thành và phát triển hệ dẫn động 4Matic
Khái niệm về một hệ thống truyền động tới cả bốn bánh xe đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử ngành công nghiệp ô tô. Ngay từ năm 1903, Paul Daimler, con trai của nhà sáng lập Gottlieb Daimler và là người đã tạo ra thương hiệu xe hơi Mercedes, đã thai nghén và thiết kế những mẫu xe sơ khai được trang bị hệ thống dẫn động bốn bánh (AWD – All Wheel Drive). Dù còn ở dạng nguyên mẫu, những ý tưởng ban đầu này đã đặt nền móng cho sự phát triển sau này.
Bước ngoặt quan trọng đánh dấu sự ra đời chính thức của công nghệ 4Matic hiện đại là vào năm 1985. Tại Triển lãm Ô tô Frankfurt Motor Show danh tiếng, Mercedes-Benz lần đầu tiên giới thiệu công nghệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) dưới cái tên 4Matic. Hãng xe Đức tuyên bố hệ thống này sẽ được trang bị trên các dòng xe du lịch của mình. Chỉ hai năm sau đó, mẫu sedan hạng sang W124 E-Class là chiếc xe thương mại đầu tiên được trang bị hệ thống dẫn động 4Matic, đi kèm với chức năng khóa vi sai điện tử tiên tiến lúc bấy giờ. Đến giữa thập kỷ 90, khi Mercedes-Benz giới thiệu dòng SUV M-Class (sau này đổi tên thành ML-Class), 4Matic tiếp tục được cải tiến với hệ thống kiểm soát lực kéo 4 bánh điện tử (4ETS). Ngày nay, 4Matic đã trở thành trang bị tiêu chuẩn hoặc tùy chọn trên hầu hết các mẫu xe dẫn động 4 bánh của thương hiệu “ngôi sao ba cánh”, từ sedan, coupe, wagon, cho đến toàn bộ dòng SUV.
Nguyên lý hoạt động của công nghệ 4Matic
Tên gọi “4Matic” được cho là bắt nguồn từ sự kết hợp giữa “4-wheel” (bốn bánh) và “automatic” (tự động), hàm ý về một hệ thống dẫn động bốn bánh hoạt động một cách thông minh và tự động. Mục tiêu chính của công nghệ 4Matic là cải thiện khả năng xử lý của xe trên các bề mặt đường có độ bám thấp như đường phủ tuyết, băng, đường ướt hoặc đường đất. Hệ thống này liên tục giám sát các điều kiện vận hành và phân bổ lực kéo một cách linh hoạt tới các bánh xe có độ bám tốt nhất.
Về cơ bản, nhiều phiên bản hệ dẫn động 4Matic hoạt động dựa trên sự phân chia mô-men xoắn ban đầu, ví dụ 45% cho cầu trước và 55% cho cầu sau. Cùng với đó là bộ hạn chế trượt vi sai trung tâm nhiều đĩa với mô-men khóa nhất định, cho phép tăng cường lực kéo khi cần. Tuy nhiên, điểm ưu việt của 4Matic nằm ở khả năng thay đổi phân bổ mô-men xoắn một cách linh hoạt, có thể điều chỉnh tỷ lệ này giữa cầu trước và cầu sau trong phạm vi rộng (ví dụ từ 30:70 đến 70:30) tùy theo điều kiện đường sá và tình huống lái xe thực tế. Sự thay đổi tải trọng động trên cầu sau khi tăng tốc cũng được hệ thống khai thác để cung cấp thêm mô-men xoắn cho bánh sau, tối ưu hóa khả năng tăng tốc.
Xem Thêm Bài Viết:- Lựa Chọn Xe Tay Ga Nào Cho Nữ Giới Phù Hợp Và An Toàn Nhất
- Chuẩn Bị Giấy Tờ Thi Bằng Lái Xe Hạng B2 Đầy Đủ
- Khám Phá Các Tuyến Xe Bus Đi: Long Biên – Cẩm Nang Di Chuyển Toàn Diện
- Vé Xe Sài Gòn Nha Trang Phương Trang: Hướng Dẫn Chi Tiết Chuyến Đi An Toàn
- Khám Phá Chi Tiết Lexus RX 350 2022: SUV Đẳng Cấp Cho Mọi Hành Trình
Điều quan trọng là công nghệ 4Matic không hoạt động độc lập mà được tích hợp chặt chẽ với các hệ thống điều khiển điện tử an toàn khác của xe Mercedes-Benz, bao gồm Hệ thống Cân bằng Điện tử (ESP – Electronic Stability Program), Hệ thống Kiểm soát Lực kéo Điện tử (4ETS – Electronic Traction System), và Hệ thống Chống Trượt (ASR – Acceleration Skid Control). Các hệ thống này sử dụng mạng lưới cảm biến phức tạp để liên tục theo dõi tốc độ quay của từng bánh xe, góc lái, tốc độ xe và các yếu tố khác. Khi một bánh xe bắt đầu bị trượt, 4ETS sẽ tự động phanh nhẹ bánh xe đó và truyền mô-men xoắn đến các bánh xe còn lại đang có độ bám tốt hơn.
Các can thiệp của hệ thống 4Matic cùng các hệ thống điện tử hỗ trợ khác thường diễn ra rất mượt mà, gần như người lái không cảm nhận được. Tuy nhiên, trong những tình huống giới hạn, khi hệ thống phải làm việc tích cực để duy trì sự ổn định, đèn cảnh báo trên bảng đồng hồ sẽ nhấp nháy để thông báo cho người lái. Trên những đoạn đường ngoằn ngoèo phủ đầy tuyết hoặc băng, ngưỡng điều khiển của ASR được điều chỉnh dựa trên động lực học theo chiều dọc và ngang của xe, được đo lường bởi các cảm biến của ESP. Điều này giúp tối ưu hóa lực kéo và đảm bảo sự ổn định hướng tối ưu trong suốt quá trình di chuyển, đặc biệt khi vào cua trên mặt đường ma sát thấp.
Nếu chức năng kiểm soát trượt ASR không thể khôi phục hoàn toàn sự ổn định hướng của xe, hệ thống ESP sẽ can thiệp sâu hơn bằng cách tác động lực phanh riêng lẻ lên từng bánh xe, giúp xe ổn định trở lại quỹ đạo mong muốn. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa 4Matic và các hệ thống an toàn điện tử tạo nên một “tấm lưới bảo vệ” vững chắc, giúp người lái tự tin hơn khi đối mặt với các điều kiện đường sá khó khăn.
Các phiên bản 4Matic phổ biến hiện nay
Mercedes-Benz đã phát triển và tùy chỉnh hệ dẫn động 4Matic thành nhiều phiên bản khác nhau để phù hợp với từng dòng xe và mục đích sử dụng, từ xe sedan gia đình, SUV đa dụng cho đến các mẫu xe hiệu suất cao AMG. Dưới đây là các biến thể chính:
4Matic biến thiên (Variable all-wheel drive)
Phiên bản 4Matic này thường được trang bị trên các mẫu xe sử dụng nền tảng dẫn động cầu trước của Mercedes-Benz, như CLA và GLA. Đặc điểm nổi bật là khả năng quản lý và phân bổ công suất giữa cầu trước và cầu sau một cách hoàn toàn biến thiên tùy thuộc vào điều kiện vận hành. Trong điều kiện đường khô ráo và ổn định, hệ thống ưu tiên chỉ sử dụng dẫn động cầu trước để tối đa hóa hiệu quả sử dụng nhiên liệu. Tuy nhiên, ngay khi phát hiện có dấu hiệu mất độ bám ở cầu trước hoặc cần thêm lực kéo để tăng tốc hay vượt địa hình nhẹ, công suất sẽ được truyền nhanh chóng và linh hoạt tới cầu sau. Khi nhu cầu không còn, dẫn động cầu sau lại nhanh chóng giảm hoặc ngừng hoạt động để quay về chế độ cầu trước, giúp tiết kiệm năng lượng. Hệ thống này không chỉ cải thiện khả năng vận hành trên nhiều loại mặt đường mà còn có ưu điểm về trọng lượng nhẹ hơn đáng kể so với một số hệ thống dẫn động bốn bánh của đối thủ.
4Matic thường xuyên (Permanent all-wheel drive)
Hệ thống 4Matic thường xuyên được trang bị trên các dòng xe cỡ trung và lớn hơn của Mercedes-Benz, vốn sử dụng nền tảng dẫn động cầu sau, bao gồm C-Class, E-Class, S-Class, CLS, cũng như hầu hết các mẫu SUV như GLC, GLE, GLE Coupe, GLS và G-Class. Đây là một trong những hệ thống dẫn động bốn bánh toàn thời gian hoạt động liên tục và hiệu quả nhất của hãng. Tùy thuộc vào từng mẫu xe, hệ thống này duy trì sự phân bổ công suất cố định giữa cầu trước và cầu sau, phổ biến nhất là tỷ lệ 45:55 (trước:sau) hoặc 50:50. Khi hệ thống cảm biến phát hiện một hoặc nhiều bánh xe bị trượt, nó sẽ ngay lập tức truyền công suất đến cầu xe hoặc bánh xe đang quay chậm hơn và có độ bám tốt hơn. Điều này giúp cải thiện đáng kể lực kéo và sự ổn định của xe trên mọi loại địa hình, từ đường khô đến đường ướt, băng giá hay đường đất. Một lợi thế khác của 4Matic thường xuyên là thiết kế nhỏ gọn, cho phép không gian nội thất tương đương với các phiên bản dẫn động cầu sau, và hiệu quả nhiên liệu ấn tượng, đôi khi ngang bằng với các xe dẫn động thông thường cùng phân khúc.
AMG Performance 4Matic biến thiên
Đúng như tên gọi, phiên bản 4Matic này được phát triển đặc biệt bởi bộ phận hiệu suất cao AMG nhằm tối ưu hóa sự kết hợp giữa khả năng vận hành linh hoạt, hiệu suất mạnh mẽ và lực kéo tối đa trên các mẫu xe AMG sử dụng nền tảng dẫn động cầu trước như CLA 45 và GLA 45. Tương tự như 4Matic biến thiên tiêu chuẩn, hệ thống này có khả năng thay đổi phân bổ công suất hoàn toàn giữa hai cầu. Trong điều kiện lái xe bình thường hoặc khi di chuyển tốc độ cao trên đường thẳng, xe có xu hướng hoạt động như một chiếc xe dẫn động cầu trước để tối ưu hiệu quả. Tuy nhiên, khi cần tăng tốc gấp, vào cua tốc độ cao hoặc khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu mất độ bám nào, hệ thống sẽ ngay lập tức truyền một lượng công suất đáng kể tới cầu sau thông qua bộ ly hợp đa đĩa điều khiển điện tử đặc biệt của AMG. Điều này giúp xe đạt được lực kéo tối đa khi xuất phát, cải thiện độ bám khi vào cua và tăng cường sự ổn định, mang lại trải nghiệm lái đầy phấn khích đặc trưng của AMG mà vẫn đảm bảo an toàn trên các bề mặt trơn trượt.
AMG Performance 4Matic thường xuyên
Phiên bản 4Matic hiệu suất cao này được trang bị trên một loạt các mẫu xe AMG mạnh mẽ sử dụng nền tảng dẫn động cầu sau, bao gồm CLS 45, C43 Sedan/Coupe/Cabriolet, CLS 63 S, E 43 Sedan, S 63 Sedan/Coupe/Cabriolet, GLC 43, GLC Coupe 43, GLE 43, GLE 63 S, GLE Coupe 43, GLE Coupe 63 S, GLS 63, G 63 và G65. Điểm khác biệt chính so với 4Matic thường xuyên tiêu chuẩn là tỷ lệ phân bổ công suất cố định thiên về cầu sau, thường là 33:67 (trước:sau). Tỷ lệ này được lựa chọn để mang lại cảm giác lái thể thao, năng động và tối ưu hóa khả năng tăng tốc từ vạch xuất phát. Khi cần, hệ thống đảm bảo tất cả bốn lốp đều nhận được công suất kéo tối đa để duy trì sự ổn định và hiệu suất trong những tình huống lái xe đòi hỏi khắt khe nhất. Phiên bản này cũng có thiết kế nhỏ gọn và nhẹ, góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải mà không làm ảnh hưởng đến không gian nội thất.
Lợi ích vượt trội của hệ dẫn động 4Matic khi lái xe
Hệ dẫn động 4Matic mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người lái Mercedes-Benz, đặc biệt là trong việc nâng cao an toàn và trải nghiệm lái. Lợi ích lớn nhất là khả năng cải thiện độ bám đường trên mọi loại bề mặt. Dù là đường trơn ướt do mưa, phủ đầy tuyết hay băng giá, thậm chí là đường đất gồ ghề, 4Matic giúp phân bổ lực kéo một cách thông minh, giảm thiểu tình trạng trượt bánh và giúp xe di chuyển ổn định hơn. Điều này trực tiếp nâng cao sự an toàn cho người ngồi trên xe, giảm thiểu nguy cơ mất lái trong những điều kiện khó khăn.
Bên cạnh đó, 4Matic còn cải thiện đáng kể khả năng xử lý và sự linh hoạt của xe. Khi tăng tốc hoặc vào cua, hệ thống giúp phân phối lực kéo tối ưu tới các bánh xe, cho phép xe bám đường tốt hơn và phản ứng nhanh nhạy hơn với các thao tác của người lái. Sự kết hợp với các hệ thống điện tử như ESP và 4ETS đảm bảo xe luôn duy trì được quỹ đạo ổn định, ngay cả khi gặp tình huống bất ngờ. Đối với những người sống ở vùng có khí hậu khắc nghiệt hoặc thường xuyên phải di chuyển trên các địa hình đa dạng, công nghệ 4Matic mang lại sự tự tin và yên tâm tuyệt đối, giúp họ dễ dàng vượt qua những thử thách trên đường mà không phải lo lắng về khả năng kiểm soát chiếc xe hạng sang của mình.
Câu hỏi thường gặp về 4Matic
4Matic nghĩa là gì?
4Matic là tên gọi độc quyền của hệ thống dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) được phát triển bởi hãng xe sang Mercedes-Benz. Tên gọi này thể hiện khả năng truyền lực tới cả bốn bánh xe và hoạt động một cách tự động, thông minh để tối ưu hóa lực kéo và sự ổn định của xe trong mọi điều kiện vận hành.
4Matic khác gì so với các hệ dẫn động khác?
So với hệ dẫn động cầu trước (FWD) hoặc cầu sau (RWD) chỉ truyền lực tới một cặp bánh, 4Matic truyền lực tới cả bốn bánh xe. So với các hệ dẫn động bốn bánh khác, 4Matic của Mercedes-Benz nổi bật nhờ sự tích hợp sâu với các hệ thống an toàn điện tử như ESP, ASR, 4ETS và khả năng phân bổ mô-men xoắn linh hoạt (ở các phiên bản biến thiên) hoặc cố định (ở các phiên bản thường xuyên) để phù hợp với từng loại xe và mục đích sử dụng, tối ưu cả hiệu suất và an toàn.
Mẫu xe Mercedes-Benz nào có 4Matic?
Hệ thống 4Matic được trang bị rộng rãi trên danh mục sản phẩm của Mercedes-Benz. Nó có sẵn trên nhiều dòng xe sedan, coupe, wagon như C-Class, E-Class, S-Class, CLS, cũng như toàn bộ dải sản phẩm SUV bao gồm GLA, GLC, GLE, GLS và G-Class. Ngoài ra, các phiên bản hiệu suất cao của AMG cũng có hệ thống AMG Performance 4Matic được tinh chỉnh riêng.
Hệ dẫn động 4Matic có tốn xăng hơn không?
Các phiên bản 4Matic hiện đại của Mercedes-Benz được thiết kế với trọng lượng tối ưu và khả năng hoạt động hiệu quả. Theo nhà sản xuất, hiệu quả tiêu thụ nhiên liệu của các mẫu xe trang bị 4Matic thường xuyên có thể tương đương với các phiên bản dẫn động cầu sau tương đương. Các phiên bản 4Matic biến thiên còn có khả năng ngắt dẫn động cầu sau khi không cần thiết để tiết kiệm nhiên liệu tối đa.
Tôi có cần bảo dưỡng đặc biệt cho hệ thống 4Matic không?
Hệ thống 4Matic là một bộ phận phức tạp của xe và cần được bảo dưỡng theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất trong sổ tay hướng dẫn sử dụng. Việc bảo dưỡng định kỳ bao gồm kiểm tra dầu hộp phân phối, các bộ phận cơ khí và hệ thống điện tử liên quan. Tuân thủ lịch bảo dưỡng giúp đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả và bền bỉ.
Với hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, hệ dẫn động 4Matic đã trở thành một biểu tượng của khả năng vận hành vượt trội và an toàn trên xe Mercedes-Benz. Từ những ý tưởng sơ khai cho đến các phiên bản hiện đại tích hợp công nghệ điện tử tiên tiến, 4Matic luôn mang đến sự yên tâm và trải nghiệm lái đẳng cấp cho người sử dụng, giúp họ tự tin làm chủ mọi cung đường, bất kể điều kiện thời tiết hay địa hình khó khăn.
